نادر شاه در لارک

ترجمه‌ی فارسی پیشنهادی

نادرشاه در لارک

مدتی بود که شهر حالتِ نظامی داشت و مردها شمشیرهایشان را تیز می‌کردند، و شب‌ها، دور از چشمِ ما بچه‌ها، مدیرِ گمبرک و معلمِ مدرسه کمیسیون داشتند. گاهی پچ‌پچِ زن‌هایمان را می‌شنیدیم که می‌گفتند: «دیگر وقتش است به پاکستانی‌ها درسِ خوبی بدهیم.» و این اوضاعِ جزیره ما را بیشتر کنجکاو کرده بود.

صبح سرِ کلاس، معلممان برعکسِ پیش‌ترها — که ساعت هشت از خواب بیدار می‌شد و گیج و منگ سرِ کلاس می‌آمد، مشق می‌داد و دوباره می‌رفت که صبحانه بخورد — ریش تراشیده بود و با پیراهنِ اتوکشیده آمده بود، و بوی عطرش آن‌قدر تند بود که نزدیک بود ما را «زار» بگیرد. بچه‌ها نفسی کشیدند و گفتند: «امروز حتماً عروسی‌اش است!!!» معلم هم بی‌آنکه از درس و تکلیف چیزی بگوید، رو به شاگردها کرد و گفت: «از قشم خبر آورده‌اند که امروز رئیسِ فرهنگ برای بازدید از مدرسه به لارک می‌آید. باید همهٔ کلاس و حیاطِ مدرسه را تمیز کنیم، بعد بروید خانه‌هایتان سر و رویتان را بشویید، پیراهنِ تمیز و نو و نوارتان را بپوشید و بیایید.» دانش‌آموزها دو دسته بودند: دخترها افتادند به جانِ کلاس و میز و نیمکت، و ما پسرها مشغولِ جمع کردنِ سنگ و جارو کردنِ حیاط بودیم.

ساعتِ سهٔ بعدازظهر، یکی از بچه‌ها که لبِ ساحل نگهبانی می‌داد فریاد زد: «یک جهاز می‌بینم که از طرفِ قشم دارد می‌آید!» معلم هم زود گفت: «کلاس‌اولی‌ها ردیفِ اول، دومی‌ها هم ردیفِ دوم، کلاس‌سومی‌ها ردیفِ سوم و چهارمی‌ها ردیفِ آخر.» و گفت: «من می‌روم لبِ ساحل به استقبالِ رئیسِ فرهنگ؛ شما هم بنشینید و درس‌هایتان را بخوانید. ما که آمدیم، من «برپا» می‌دهم و شما صاف بایستید تا رئیس اجازهٔ نشستن بدهد.»

رئیسِ فرهنگ با شش نفرِ دیگر داخلِ کلاس بودند، و رئیس می‌خواست با بچه‌ها حرف بزند. از یکی از دخترهای کلاس‌اولی پرسید: «دختر خانم، اسمِ شما چیه؟» دخترک ترسیده بود و هم نمی‌دانست او چه می‌گوید؛ سرش را پایین انداخت و چیزی نگفت. رئیس از یکی دیگر پرسید: «شما دختر، اسمت چیه؟» دخترک هم که دید رئیس تندتند دارد چیزی از او می‌پرسد، سرش را به عقب برگرداند و با نگاهی می‌خواست بداند او چه می‌گوید، که یکی از کلاس‌چهارمی‌ها (به بندری) گفت: «می‌گوید اسمت چیست.» دخترک تا این حرف را شنید، همان‌طور که دستش را در هوا می‌چرخاند، فریاد زد: «زیبا، زیبا، زیبا!» و به رئیس نگاه می‌کرد و بی‌هدف با دست اشاره می‌کرد؛ اشک در چشمش جمع شده بود. دو هفته بود که به مدرسه می‌آمد و تازه داشت فارسی یاد می‌گرفت.

رئیس، که فهمید جریان چیست، از یکی از کلاس‌چهارمی‌ها پرسید: «اسمِ مدرسهٔ شما چیه؟» و ما همه با هم گفتیم: «دبستانِ نادری.» رئیس ادامه داد: «من از این اسم خیلی خوشم آمد؛ باید بیشترِ مدرسه‌ها در ایران به نامِ نادر باشند.» و بی‌آنکه متوجه شود بیشترِ بچه‌ها حرف‌هایش را نمی‌فهمند، از نادر تعریف می‌کرد؛ طوری حرف می‌زد که انگار سال‌ها دنبالِ نادر در جنگ‌ها بوده. همان موقع سی‌چهل نفر از اهالیِ لارک هم به جمع اضافه شده بودند و از بیرونِ کلاس به حرف‌های رئیس گوش می‌دادند، و او هم مثلِ کسانی که قصه می‌گویند، با کمکِ دست و سر و گردن از دلاوری‌های نادر می‌گفت. یکی از لارکی‌ها داخلِ کلاس آمد و از مشکلاتِ خودشان گفت، مخصوصاً از جهازهای پاکستانی، که چطور گرگورها و تورهایشان را از بین برده‌اند، و گفت: «شما به ما کمک کنید و به دولت خبر بدهید تا کمکمان کند؛ ما هر چه شکایت می‌کنیم کسی به ما کمک نمی‌کند.» رئیس، که در خیالش هنوز دنبالِ نادرشاه بود و داشت با محمودِ افغان می‌جنگید، یک‌دفعه پایش را به زمین کوبید و گفت: «نادرشاه نمرده! اینجا مدرسهٔ نادری است، نادرشاه اینجاست و شما سربازانِ نادرید؛ شمشیرِ نادر نباید زمین بیفتد!!»

صبحِ روزِ بعد که از خواب بیدار شدیم، دیدیم هیچ جهازی به دریا نرفته؛ مردها همه شمشیر به دست، لبِ ساحل و بالای قلعهٔ پرتغالی‌ها نگهبانی می‌دادند، و زن‌ها هم چادر به کمر بسته بودند و تدارکِ پشتِ جبهه را می‌دیدند و نان و چای به لبِ ساحل و قلعه می‌بردند.

حرف‌های رئیسِ فرهنگِ بندر کارِ خودش را کرده بود، و لارکی‌ها همان شب با جهازهایشان، شمشیر به دست، به جانِ جهازهای پاکستانی افتادند و تورهایشان را تکه‌تکه کردند و به‌عنوانِ غنیمتِ جنگی به ساحلِ لارک آوردند، و به جهازهای پاکستانی پیغام دادند: «اگر دوباره پیدایتان شود، جهازهایتان را غرق می‌کنیم.» یکی از لارکی‌ها که شوخ‌طبع بود می‌گفت: «دیگر به کمکِ دولت و شکایت احتیاجی نداریم؛ شمشیر داریم و لشکرِ نادری؛ خودمان حق و حقوقمان را می‌گیریم.»

آن روزها ما بچه بودیم و با شمشیرهای چوبی‌مان لبِ ساحل و قلعهٔ پرتغالی‌ها نگهبانی می‌دادیم و فکر می‌کردیم نادرشاه‌های کوچکی هستیم.