یک شهرکی در ششم بهمن

ترجمه‌ی فارسی پیشنهادی

چند تا از بچه‌های کلاس نهم دبیرستان ششم بهمنِ بندر شرط‌بندی می‌کنند که با گچ بکوبند توی کلهٔ طاسِ معلم ادبیات؛ معلمی که با لهجهٔ غلیظ تهرانی حرف می‌زد، پاشنهٔ کفشش را می‌خواباند و سر کلاس با همان لهجهٔ لاتی به همه فحش می‌داد. شرط‌بندی سرِ کم کردنِ روی همدیگر بود، چون هر کسی دل و جرئت این کارها را نداشت؛ آخر نتیجه‌اش خیلی سنگین بود. خلاصه دو تا از بچه‌های فضول، یکی شهرکی و یکی خیابان‌برکی، به نیابت از بقیهٔ فضول‌ها تصمیم می‌گیرند با گچ از پشت بزنند توی کلهٔ طاسِ آقای سیاس، معلم ادبیات، که بی‌خودی خودش را یک پا بزن‌بهادر می‌دانست.

اول نوبتِ خیابان‌برکی بود. همین‌طور که سیاس روی تختهٔ سیاه می‌نوشت و پشتش به بچه‌ها بود، با گچ محکم می‌کوبد توی سرِ آقامعلم. سیاس برمی‌گردد و با عصبانیت نگاه می‌کند، اما صدا از کسی درنمی‌آید. سیاس تازه متوجه می‌شود که با بچه‌هایی تُخس‌تر از خودش سروکار دارد. می‌رود دفتر و با مدیر برمی‌گردد. مدیر دبیرستان، آقای معین‌الدینی، که یک کرمانیِ باحال بود، کمی بچه‌ها را نصیحت می‌کند و قضیه همین‌جا تمام می‌شود؛ ولی خبر نداشتند که بچه‌ها چه خوابی برای سیاس دیده‌اند. چند روز بعد نوبت پسرِ شهرکی می‌شود و او هم به همین شیوه آن‌قدر محکم می‌کوبد توی سر سیاس که جای گچ روی سرش می‌ماند. سیاس، که از ناراحتی صورتش سرخ شده بود، هیچ نمی‌گوید و از کلاس بیرون می‌رود. بچه‌های کلاس هر چه صبر می‌کنند خبری نمی‌شود. بعد از ده دقیقه از بلندگو اعلام می‌شود که کلاس نهم ج (سه تا کلاس نهم بود: الف، ب و ج) تعطیل است و شاگردها می‌توانند بروند خانه. ولوله می‌افتد توی کلاس؛ خیلی‌ها می‌ترسند و بعضی‌ها هم از خوشحالیِ تعطیلی کلاس می‌روند خانه. روز بعد سیاس و معین‌الدینی می‌آیند سر کلاس و معین‌الدینی می‌گوید هر کس بیاید و بگوید چه کسی با گچ زده توی سر آقای سیاس، نمرهٔ انشای ثلث دوم و سومش بیست! بچه‌های کلاس نهم، که جز سه چهار نفر هیچ‌کدام نمرهٔ انشایشان از ده بالاتر نمی‌رفت، می‌روند توی فکر. خیلی‌هایشان حاضر نمی‌شوند این کار را بکنند، ولی وسوسهٔ نمرهٔ بیست شوخی‌بردار نبود؛ و چند نفر — که بچه‌ها بعدها فهمیدند چه کسانی بودند — می‌روند به سیاس گزارش می‌دهند، اما فقط اسم پسرِ شهرکی را می‌برند. معلم‌ها جلسه تشکیل می‌دهند و عظیمی، بابای دبیرستان، هم شهادت می‌دهد که بچه‌های کلاس نهم ج از فضول‌ترین بچه‌های دبیرستان‌اند. روز بعد معین‌الدینی به پدرِ پسرِ شهرکی زنگ می‌زند که: «بیا پسرت را ببر، به درد درس خواندن نمی‌خورد.» پدرش می‌آید دفتر دبیرستان و هر چه التماس می‌کند فایده ندارد؛ معین‌الدینی اعلام می‌کند که معلم‌ها شورا گرفته‌اند و به این تصمیم رسیده‌اند که باید پسرت را از این مدرسه ببری. پدرش از روی ناچاری، با فارسیِ دست‌وپاشکسته، به معین‌الدینی می‌گوید: «اَقَلّاً بوذار همین امسال دیپلم خودش بگیره!» معین‌الدینی با خنده جواب می‌دهد: «مگر کلاس نهم دیپلم می‌دهند؟!»

البته بعد پسرِ شهرکی را توی یک دبیرستان دیگر ثبت‌نام می‌کنند. ولی نه سیاس دست از لات‌بازی و فحش دادن برمی‌دارد و نه بچه‌های کلاس نهم دست از فضولی؛ چون آن سال‌ها دل‌ها خوش بود و مردم شاد بودند و دانش‌آموزها هر سال بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ تومان پول نقد به‌عنوان کمک‌هزینهٔ تحصیلی از دولت می‌گرفتند، غیر از شیر و موزی که هر روز صبح به طرف هم پرت می‌کردند. حرف از زمانی است که یک کیلو قند و شکر بیست‌ودو قران، یک کیلو روغن دو تومان و خودکار بیک دانه‌ای دو قران بود!